Общинный мультимедийный центр "Невакет"

Ысык-Атинский район

«АДИЛЕТТҮҮЛҮККӨ МОНИТОРИНГ – КЫРГЫЗСТАНДА АДАМ УКУКТАРЫН ИЛГЕРИЛЕТҮҮДӨ ЖАРАНДЫК КООМДУ ЧЫҢДОО» ДОЛБООРУНун ЖАБЫЛЫШ АЗЕМИ ӨТКӨРҮЛДҮ

23 Сентябрь 2025 год 17:34
Количество просмотров: 104

Бишкек шаарында Европа Биримдигинин жана Конрад Аденауэр фондунун колдоосу менен ишке ашырылып жаткан «Адилеттүүлүккө мониторинг – Кыргызстанда адам укуктарын илгерилетүүдө жарандык коомду чыңдоо» долбоорунун жабылыш аземи өткөрүлдү.

Долбоор үч жыл бою ишке ашырылып, укуктук маданиятты өнүктүрүүдө, мыйзам чыгаруунун сапатын жогорулатууда жана мамлекеттик органдар менен жарандык коомдун ортосундагы диалогду кеңейтүүдө маанилүү этап болуп калды.
Саламдашуу сөздөрү менен  Чынара Айдарбекова, Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьясы; Сайра Ызакова, Кыргыз Республикасынын юстиция министринин орун басары; Аязбек Жаркынбаев, Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигине караштуу Нормотворчулук жана укуктун үстөмдүгү институтунун директору; Косимо Ламберти Фоссати, Европа Биримдигинин Кыргызстандагы өкүлчүлүгүнүн долбоорлор боюнча менеджери; жана Игорь Брыжатый, Конрад Аденауэр фондунун долбоорунун директору сүйлөштү.

Үч жыл ичинде долбоор комплекстүү программаны ишке ашырды, анын ичинде:

  • адам укуктары жана мыйзам чыгаруунун сапаты боюнча абалды талдоо — биринчи жолу ушундай масштабда жүргүзүлүп, укукту колдонуудагы негизги «көңүл буруучу аймактарды» аныктоого мүмкүндүк берди;
  • жарандык коомдун катышуусун кеңейтүү — каскаддык тренингдер жана субгранттык программалар аркылуу региондордогу ондогон жарандык коом уюмдары жарандардын укуктарын коргоо, экологиялык коопсуздукту камсыз кылуу жана социалдык инклюзия багытындагы демилгелерди ишке ашырышты;
  • методикалык материалдарды иштеп чыгуу, алар мыйзамдарды мониторинг кылуу жана жарандык катышуу механизмдери боюнча практикалык колдонмолорду түздү; даярдалган материалдар эксперттер, жарандык коом уюмдары жана мамлекеттик органдар тарабынан колдонулууда;
  • мамлекеттик органдар менен кызматташууну бекемдөө — Юстиция министрлиги жана парламент менен өнөктөштүктүн негизинде мыйзамдарды «ex ante» жана «ex post» баалоо практикалары киргизилди;
  •  санариптик демилгелер, мисалы, «Alimetr», «Safe Space», «Экологиялык бузулуулар картасы», «БезБарьеров», «Поводырь» — жарандарга укуктарын коргоого, мыйзам бузуулар жөнүндө билдирүүгө жана маалыматка жетүүгө жардам берүү үчүн ишке киргизилди.

Долбоор жарандардын мыйзам чыгаруу процессине туруктуу катышуу практикасын түздү. «Мыйзам чыгаруу процессине жана мыйзамдарды мониторинг кылууга жарандардын катышуусу» аттуу панелдик талкуу мамлекеттик органдардын, жарандык коомдун жана эл аралык уюмдардын өкүлдөрүн чогултат. Ал коом менен мамлекеттин ортосундагы ишенимди чыңдоо боюнча жаңы чечимдерди иштеп чыгууга аянтча болот.

Долбоор аяктагандан кийин анын жыйынтыктары өз жемишин бере берет: даярдалган материалдар, окутулган эксперттер жана санариптик куралдар жарандык коомдун, ЖМКлардын жана мамлекеттик органдардын ишинде активдүү колдонулат. Ошентип, долбоор Кыргызстанда демократиялык институттарды мындан ары өнүктүрүүгө жана адам укуктарын коргоого негиз түздү.